ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
756
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
كردذى « 1 » بدين تب كرما نبوذ از بهر اين بوذ كى « 2 » او را از جمله الحر و البرد معا نداشتيم « 2 » ، و بوذ كى بتبهاء محرقه بدانوقت كى زفان سياه كشته بوذ و دم زذن دمادم كشته بوذ و تشنكى و شتاب قوى كشته بوذ تن بيمار از بيرون سرد كردذ و آن از علامات بذ بوذ وزين جمله نبوذ خواستم تا بدانى و غلط نكنى ، و بوذ كى تبها بوذ از آماسها كى به شكم اندر بوذ اندرون شكم سوزان بوذ و اين نيز ازين جمله نبوذ . و اين تبها را كما بصفت ايشان اندريم نوايب بوذ و تكسير « 3 » و بابتدا يازيدن بوذ و كرانى اندام و نبض سريع كردذ و تب بيرون آيذ بدان كونه كياذ كردم و تب قوى نبوذ و اكنون اسباب اين تبها ياذ كنم باز علاج . بدانك سبب اين تبها ( f . 605 ) بلغم زجاجى بود كى سردترين اصناف بلغم است ، جو « 4 » اين بلغم ببوسذ از سردى اين بلغم كى هست باطن تن سرد كردذ و « 5 » اين را ابيالوس كويند ، و باز جن با « 5 » اين بلغم زجاجى صفرا سطبر و بوسيذه آميزش دارذ اندرون تن سوزان بوذ و بيرون تن سرد يابذ ، باز اكر جزوى ازين بلغم زجاجى ببوسذ و كنده كردذ و جزوى نابوسيذه بمانذ هم اندر ساعت كرم يابذ از قبل آن جزو « 6 » بوسيذه « 6 » و هم اندر ساعت سرد يابذ از قبل ان جزو كنبوسيذه بود ، و كر جنان بوذ كه اين بلغم روزى « 7 » معلوم از اجواف ركها بيرون آيذ و بر عضلات افتد و ببوسذ از سردى مزاج و لزوجت كبغايت بوذ سرما يابذ و كرم نكردذ و لكن اندكاندك تحليل بديرذ ، و سبرى شود باز بنوبه ديكر حال همين بوذ ، و اكنون ياذ كنم علاج اين تبها ، و نوبه « 8 »
--> ( 1 ) - ف : كردذ ( 2 - 2 ) - ف : ورا الحر و البرد معا نداشتم ( 3 ) - ب ه : تكسّر ، خ ( 4 ) - ف : چن ( 5 - 5 ) - ف : ان را ابيالوس خوانند و باز چن ( 6 - 6 ) - ف : كه پوسيذه بوذ ( 7 ) - ب ه : دورى ، خ ( 8 ) - ف : نوبة